Martın 16-sı Cəbrayıl rayonunun Horovlu kəndi üçün sadəcə bir tarix deyil, yeni başlanğıcın və dirçəlişin rəmzinə çevrildi. Uzun illərin həsrətindən sonra bu torpaqlarda Novruz bayramının qeyd olunması sanki susmuş ruhun yenidən dil açması, həyatın torpağa qayıdışı idi.

Doğma yurda dönən insanlar tonqal başına toplaşarkən hər baxışda eyni duyğu oxunurdu: Biz qayıtdıq. Bu söz dilə gətirilməsə də, hər addımda, hər baxışda hiss olunurdu. Ürəklərdə dolaşan “bu gerçəkdirmi?” sualına cavabı isə alovlanan tonqallar verirdi. Bu alov sadəcə od deyildi — ayrılığın külünü sovuran, yerinə ümid səpən müqəddəs bir işıq idi.

Horovlu o gün tamam fərqli nəfəs alırdı. Səməninin təravətli yaşılı, milli geyimlərin rəngarəng çalarları, yallıya duran insanların ahəngdar addımları kəndi canlı bir tabloya çevirmişdi. Bu mənzərə yalnız bayram atributlarını deyil, həm də milli kimliyin, silinməz yaddaşın və sınmayan ruhun təntənəsini əks etdirirdi.

Böyüklər üçün bu qayıdış sevincin içində gizlənmiş xatirələrin səssiz sədası idi. Hər küçə, hər daş bir ömürlük yaddaşı oyadırdı. Gözlər bəzən dolurdu, lakin bu kövrəklik artıq ağrıdan doğmurdu. Çünki bu dəfə ayrılıq yox idi — bu dəfə qovuşma, dönüş vardı.

Gecənin ən unudulmaz anlarından biri səhnədə yaşandı. Qara Dərviş ilə Aşıq Ədalətin dueti zamanın sərhədlərini aşaraq keçmişlə bu günü birləşdirdi. Sazın tellərindən süzülən hər səs Qarabağın yaddaşını oyadır, torpağın öz dilində danışırdı. Bu ifa musiqidən daha artıq idi — bu, tarixlə bu günün eyni nəfəsdə qovuşması idi.

Dağın zirvəsində canlandırılan Dədə Qorqud obrazı gecəyə xüsusi rəmzi məna qatdı. Üç tonqalın alovlandırılması Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyatın yenidən alışmasının simvoluna çevrildi. Sanki bu alovlar yalnız od deyil, yaddaşın, kimliyin və gələcəyin işığı idi.

Qubadlı və Zəngilan rayonlarını da əhatə edən genişmiqyaslı festival Horovlu tarixində ilk dəfə bu qədər möhtəşəm şəkildə keçirildi. Sərgi və yarmarkalarda milli sənətkarlıq nümunələri, yerli məhsullar nümayiş olundu. Qədim adət-ənənələri yaşadan təqdimatlar, Novruz personajlarının iştirakı ilə təşkil olunan proqramlar bayramın ruhunu daha da canlandırdı.

Tədbirin bədii hissəsi də öz rəngarəngliyi ilə yadda qaldı. Müğənnilər, xanəndələr, aşıqlar, xor kollektivləri və rəqs qrupları səhnədə milli musiqimizin zənginliyini nümayiş etdirdi.

Horovluda Novruz bu dəfə sadəcə qeyd olunmadı — yaşandı.

Hər tonqalın qığılcımı bir xatirəni işıqlandırdı, hər gülüş yeni başlanğıcın müjdəçisinə çevrildi. Bu torpaqlarda artıq yalnız keçmiş xatırlanmır — burada gələcək qurulur.

O gün Horovluda hər kəs bir həqiqəti ürəyinin dərinliyində hiss etdi:
Qarabağ və Şərqi Zəngəzur yalnız torpaq deyil — qayıdışdır, yaddaşdır, yenidən doğulan gələcəkdir.

Xəyalə Rəis
Xpress.az